Zgodnie z art. 76a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (jedn. tekst Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223) usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług w zakresie:

• prowadzenia, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,
• okresowego ustalania lub sprawdzania drogą inwentaryzacji rzeczowego stanu aktywów i pasywów,
• wyceny aktywów i pasywów,
• sporządzania sprawozdań finansowych,
• gromadzenia i przechowywania dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą.

Przedsiębiorcy, którzy wykonują działalnośc w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uprawnieni są również do:

• prowadzenia, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,
• sporządzania, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie.

Podmiotami, które mogą wykonywać działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (i nie tylko) są:

1. przedsiębiorcy, będący osobami fizycznymi, jeżeli są uprawnieni do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych,
2. pozostali przedsiębiorcy, pod warunkiem, że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby uprawnione do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Za uprawnione do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uznaje się osoby fizyczne posiadające certyfikat księgowy, a także osoby wpisane do rejestru biegłych rewidentów lub na listę doradców podatkowych.

Osoby fizyczne mogą uzyskać certyfikat księgowy, po złożeniu do Ministra Finansów pisemnego wniosku o wydanie certyfikatu, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiag rachunkowych (Dz. U. Nr 62, poz. 508).
Osoby te muszą spełnić jeden z poniższych warunków (art. 76b ust. 1 pkt 3 lit. 3) ustawy o rachunkowości):

1. Warunek pierwszy:
   • udokumentowanie trzyletniej praktyki w księgowości oraz
   • posiadanie wykształcenia wyższego magisterskiego uzyskanego na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznych o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych - zgodnie z odrębnymi przepisami - do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych
   Osoby spełniające ten warunek zwolnione są z egzaminu państwowego.
    
2. Warunek drugi:
   • udokumentowanie trzyletniej praktyki w księgowości oraz
   • posiadanie wykształcenia wyższego magisterskiego lub równorzędnego na kierunku innym niż rachunkowość oraz ukończenie studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych - zgodnie z odrębnymi przepisami - do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych
   Osoby spełniajace ten warunek zwolnione są z egzaminu państwowego.
    
3. Warunek trzeci:
   • udokumentowanie dwuletniej praktyki w księgowości oraz
   • posiadanie wykształcenia co najmniej średniego oraz złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu sprawdzającego kwalifikacje osób ubiegających się o certyfikat księgowy

Dodatkowo muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych, a także nie być skazaną prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości.

Do wniosku załącza się nastepujące dokumenty lub ich kopie urzedowo poświadczone:

1. informację z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku, o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy,
2. dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki w księgowości,
3. dokumenty, w tym dyplom lub świadectwo, potwierdzające posiadane wykształcenie,
4. zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym, w przypadku osób, o których mowa w art. 76b ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy (spełniające powyższy warunek trzeci) - osoby ubiegające się o zakwalifikowanie do egzaminu - zgodnie z przepisami znowelizowanej ustawy o rachunkowości - od 1 stycznia 2009 r. nie są zobligowane do posiadania (udokumentowania) praktyki w księgowości - a nie jak miało to miejsce w poprzedniej regulacji po uprzednim udokumentowaniu dwuletniego stażu. Zgodnie z obecnie obowiązującym unormowaniem dopiero po zdaniu egzaminu (w konsekwencji uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym) osoba może ubiegać się o certyfikat księgowy, dokumentując jednocześnie m.in. posiadaną praktykę oraz wykształcenie

Wykaz jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, zgodnie z Obwieszczeniem Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych, opublikowany jest w Monitorze Polskim Nr 41, poz. 462. oraz zamieszczany w celach informacyjnych na stronie: http://www.ck.gov.pl/.

Za praktykę w księgowości uważa się wykonywanie - na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym, niż 1/2 etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiebiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiag rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej - nastepujacych czynnosci:

1. prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym, lub
2. wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, lub
3. sporządzanie sprawozdań finansowych, lub
4. badanie sprawozdań finansowych pod nadzorem biegłego rewidenta.

Warunki przystąpienia do egzaminu na certyfikat księgowy

Osoba ubiegająca się o zakwalifikowanie do egzaminu składa do ministra właściwego do spraw finansów publicznych wniosek (art. 76f ust. 1 ustawy o rachunkowości).
Wniosek powinien zawierać następujące dane:

1. numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość),
2. imiona i nazwisko,
3. datę i miejsce urodzenia,
4. adres zamieszkania oraz adres do korespondencji.

Do wniosku należy załączyć:

1. oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystaniu z pełni praw publicznych,
2. oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości.

Do egzaminu może zostać zakwalifikowana osoba, która:

1. ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych, a także nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości,
2. uiściła opłatę egzaminacyjną na rachunek organizatora egzaminu.

Zwrot opłaty egzaminacyjnej

Opłata egzaminacyjna wynosi 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Należy ją uiścić na rachunek bankowy wskazany przez organizatora egzaminu (uwaga: organizatorem egzaminu nie jest Ministerstwo Finansów, lecz wskazana przez Ministerstwa jednostka mu podległa lub nadzorowana).
W przypadku, gdy osoba zakwalifikowana do egzaminu zwróci się, na 14 dni przed terminem egzaminu, do organizatora egzaminu o zwrot opłaty egzaminacyjnej, organizator egzaminu dokonuje zwrotu tej opłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o zwrot.

Przebieg egzaminu

1. Egzamin przeprowadza się dla od 60 do 90 osób,
2. Przed wejściem na salę egzaminacyjną osoba przystępująca do egzaminu obowiązana jest okazać dowód osobisty lub inny dokument tożsamości zawierający numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość) i własnoręcznym podpisem potwierdzić udział w egzaminie,
3. Wyniki egzaminu ogłaszane są, z wykorzystaniem numeru ewidencyjnego, nadanego w momencie złożenia wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu, na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Osoba przystępująca do egzaminu otrzymuje od organizatora egzaminu, pisemną informację o wyniku egzaminu,
4. Egzamin trwa 4 godziny,
5. W trakcie egzaminu zdający może opuścić salę po uzyskaniu zgody przewodniczącego, członka lub sekretarza Komisji i przekazaniu mu pracy egzaminacyjnej wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem tożsamości. Czas nieobecności jest zaznaczany na pracy egzaminacyjnej,
6. W czasie egzaminu uczestnik może korzystać z przepisów prawa opublikowanych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy oraz z urządzeń ułatwiających liczenie (kalkulatorów), z wyjątkiem urządzeń posiadających funkcje gromadzenia, przetwarzania i przenoszenia danych,
7. Egzamin obejmuje trzy bloki tematyczne, za które można uzyskać następujące maksymalne liczby punktów:
   • rachunkowość - 130 punktów,
   • prawo podatkowe - 60 punktów,
   • ubezpieczenia społeczne oraz podstawy prawa cywilnego i gospodarczego - 40 punktów.
8. W skład każdego z bloków wchodzi następująca liczba pytań testowych i zadań sytuacyjnych:
   • rachunkowość - 30 pytań testowych i od 3 do 6 zadań sytuacyjnych,
   • prawo podatkowe - 10 pytań testowych i od 2 do 4 zadań sytuacyjnych
   • ubezpieczenia społeczne oraz podstawy prawa cywilnego i gospodarczego - 10 pytań testowych i od 1 do 3 zadań sytuacyjnych,
9. Każde pytanie testowe oceniane jest w następujący sposób:
   • odpowiedź prawidłowa - dwa punkty,
   • odpowiedź nieprawidłowa - minus jeden punkt,
   • brak odpowiedzi - zero punktów,
10. Każde zadanie sytuacyjne jest oceniane w ramach skali podanej w tym zadaniu. Ocena zadania sytuacyjnego uwzględnia w szczególności spójność odpowiedzi, stopień rozwiązania zadania oraz znajomość przepisów prawa,
11. Wynik bloku tematycznego stanowi suma punktów dodatnich, uzyskanych za odpowiedzi prawidłowe udzielone na pytania testowe i uzyskanych za rozwiązanie zadań sytuacyjnych, pomniejszona o punkty ujemne za odpowiedzi nieprawidłowe z pytań testowych,
12. Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie co najmniej 60 % maksymalnej liczby punktów z każdego bloku tematycznego,
13. W przypadku niezaliczenia egzaminu uczestnik, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu, ma prawo wglądu do pracy egzaminacyjnej,
14. Praca egzaminacyjna udostępniana jest w siedzibie Ministerstwa Finansów, w obecności sekretarza Komisji oraz co najmniej jednego pracownika Minsterstwa,
15. W terminie 21 dni od dnia ogłoszenia wyników uczestnik egzaminu ma prawo do pisemnego odwołania się od wyniku egzaminu do Komisji,
16. Wniesione odwołanie podlega rozpatrzeniu przez Komisję w terminie 30 dni od jego otrzymania. O podjętym rozstrzygnięciu przewodniczący Komisji, powiadamia niezwłocznie uczestnika egzaminu.

Zakres zagadnień objetych egzaminem
 

1. Przedmiot, zakres i zasady rachunkowości:
   1. teoretyczne podstawy rachunkowości,
   2. podstawowe pojęcia rachunkowości,
   3. podstawowe cechy jakościowe rachunkowości,
   4. nadrzędne zasady rachunkowości,
   5. zasady pomiaru i klasyfikacji informacji w rachunkowości,
   6. organizacja rachunkowości jednostki.
2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych:
   1. zakres podmiotowy jednostek zobowiązanych do prowadzenia ksiąg rachunkowych,
   2. dokumentacja zasad (polityki) rachunkowości,
   3. dowody księgowe,
   4. dziennik,
   5. konta księgi głównej i ksiąg pomocniczych,
   6. zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald ksiąg pomocniczych,
   7. otwieranie i zamykanie ksiąg rachunkowych,
   8. poprawianie błędów stwierdzonych w dowodach i zapisach księgowych,
   9. ochrona i zasady przechowywania dokumentacji (dowodów, ksiąg rachunkowych, sprawozdań finansowych),
   10. stosowanie techniki komputerowej przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych,
   11. miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych.
3. Inwentaryzacja składników aktywów i pasywów:
   1. metody i terminy przeprowadzania inwentaryzacji,
   2. ujęcie w księgach rachunkowych stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych.
4. Wycena bieżąca, bilansowa i podatkowa poszczególnych składników aktywów i pasywów oraz ujęcie w księgach rachunkowych różnic z tej wyceny.
5. Zasady ewidencji zdarzeń, w tym operacji gospodarczych, dotyczących:
   1. rzeczowych i finansowych aktywów trwałych,
   2. rzeczowych i finansowych aktywów obrotowych,
   3. aktualizacji wartości aktywów,
   4. kapitałów (funduszy) własnych w jednostkach różnego typu (spółki handlowe, spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia i inne),
   5. zobowiązań, rezerw na zobowiązania i zobowiązań warunkowych,
   6. rozliczeń międzyokresowych przychodów i kosztów,
   7. przychodów i kosztów z działalności operacyjnej,
   8. przychodów i kosztów finansowych,
   9. operacji nadzwyczajnych,
   10. obowiązkowych zmniejszeń zysku (zwiększeń straty).
6. Ujęcie w księgach rachunkowych zdarzeń powstałych (ujawnionych) po dniu bilansowym.
7. Rachunkowość jednostek w szczególnych sytuacjach: rozpoczęcie działalności, przekształcenie, postępowanie naprawcze, likwidacja, upadłość.
8. Zasady ustalania wyniku finansowego oraz dochodu (straty) dla potrzeb podatkowych.
9. Podział i rozliczenie wyniku finansowego.
10. Sprawozdania finansowe:
    1. ogólne zasady sporządzania sprawozdań finansowych,
    2. zakres informacyjny rocznego sprawozdania finansowego w tym:
       1. bilansu,
       2. rachunku zysków i strat,
       3. rachunku przepływów pieniężnych,
       4. informacji dodatkowej,
       5. zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym
    3. obowiązek sporządzania i zakres informacyjny sprawozdania z działalności jednostki
    4. tryb i terminy sporządzania, badania, zatwierdzania i ogłaszania sprawozdań finansowych.
11. Odpowiedzialność za prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz sporządzanie, badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych.
12. Rachunek kosztów i elementy rachunkowości zarządczej:
    1. porównanie rachunkowości finansowej i zarządczej,
    2. pojęcie kosztów i kryteria ich klasyfikacji,
    3. koszty wytworzenia produktów,
    4. metody kalkulacji kosztu jednostkowego,
    5. koszty produkcji niezakończonej,
    6. koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych,
    7. modele rachunku kosztów (rachunek kosztów pełnych i zmiennych).
13. Podstawowe zasady zawodowej etyki w rachunkowości.

1. Pojęcie podatku.
2. System podatków w Polsce.
3. Organizacja organów podatkowych oraz elementy procedury postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających.
4. Podatki pośrednie:
   1. podatek od towarów i usług (zakres podmiotowy i przedmiotowy, obowiązek podatkowy, miejsce świadczenia, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia, odliczanie i zwrot podatku, odliczanie częściowe, rejestracja, deklaracje i informacje podsumowujące, zapłata podatku, dokumentacja, procedury szczególne),
   2. podatek akcyzowy (zakres podmiotowy i przedmiotowy, obowiązek podatkowy, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia , deklaracje podatkowe).
5. Podatki bezpośrednie:
   1. podatek dochodowy od osób prawnych (podmiot i przedmiot opodatkowania, przychody, koszty uzyskania przychodów, zwolnienia, podstawa opodatkowania i wysokość podatku, w tym ulgi i odliczenia, pobór podatku, deklaracje podatkowe),
   2. podatek dochodowy od osób fizycznych (podmiot i przedmiot opodatkowania, źródła przychodów, zwolnienia przedmiotowe, koszty uzyskania przychodów, szczególne zasady ustalania dochodu, podstawa obliczenia i wysokość podatku, w tym ulgi i odliczenia, pobór podatku, zaliczki na podatek, w tym pobierane przez płatnika, zeznania i inne deklaracje podatkowe, formy i zasady opodatkowania dochodów (przychodów) z działalności gospodarczej i rodzaje prowadzonej ewidencji podatkowej).
6. Podatki i opłaty stanowiące dochód jednostek samorządu terytorialnego:
   1. podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek leśny, podatek od środków transportowych, podatek od czynności cywilnoprawnych oraz podatek od spadków i darowizn (podmiot i przedmiot opodatkowania, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia i ulgi),
   2. opłaty lokalne: targowa, miejscowa, uzdrowiskowa oraz od posiadania psów (podmiot, przedmiot i stawki),
   3. opłata skarbowa (podmiot, przedmiot, stawki i zwolnienia),
   4. zakres władztwa podatkowego gmin.

1. System ubezpieczeń społecznych:
   1. zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym,
   2. zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru,
   3. zasady, tryb i terminy:
      1. zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
      2. prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek,
      3. rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego,
      4. opłacania składek na ubezpieczenia społeczne
   4. zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek,
   5. zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2. Zasady naliczania składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.

1. Podstawy prawa pracy: stosunek pracy i związane z nim obowiązki pracodawcy i pracownika.
2. Podstawy prawa cywilnego:
   1. przepisy ogólne prawa cywilnego:
      1. formy wymagane dla waSności czynności prawnych,
      2. terminy,
      3. przedawnienie roszczeń
   2. własność i inne prawa rzeczowe,
   3. zobowiązania.
3. Podstawy prawa handlowego i działalności gospodarczej:
   1. podstawowe pojęcia,
   2. powstawanie, funkcjonowanie i likwidacja (spółki handlowe, spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia i inne).
4. Podstawowe formy współpracy między przedsiębiorcą a instytucjami finansowymi (banki, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, instrumenty rynku kapitałowego).

• 26 maja 2012 r., w godz. 9.00 - 13.00,
• 30 czerwca 2012 r., w godz. 9.00 - 13.00.

Zapraszamy Państwa na Warsztaty, podczas których odbędą się próbne egzaminy zgodne z zasadami obowiązującymi podczas egzaminu państwowego.